Chủ Nhật, 18 tháng 12, 2011

LAN HUỆ - chu kì chăm sóc

AMARYLLIS / LAN HUỆ - CHU KÌ CHĂM SÓC link  link  link  link  link link 
Hippeastrum sp.
Family: Amaryllidaceae / Liliaceae

Đặc điểm: 
-được xem như cây nhiệt đới /tropical plant
-nở hoa theo chu kì hàng năm
-không chịu đựng được mùa đông băng giá (như vùng ngoại ô Newyork > trồng trong nhà vào mùa đông băng giá)
-có thể trồng trong nhà
-thích bộ rể bị bó chật chội (chậu trồng chỉ cần rộng sao cho củ cách vách chậu 3-5cm là được)
-không chịu úng gốc
-với sự chăm sóc thích hợp thì mỗi năm mỗi ra hoa.
-trồng bằng củ hoặc bằng hạt.
-củ có thể bảo quản nơi khô mát tối đa 6 tuần (có thể cất giử ở tủ lạnh - trong ngăn đựng rau *KHÔNG bảo quản trong tủ lạnh có chứa TÁO >>gây cằn cỗi, giảm khả năng phát triển, khả năng ra hoa  link link)
-sau khi ngủ đông, Lan Huệ cần nhiệt độ ấm áp để phát triển vòi bông
Bắt đầu trồng: cho cả 2 trường hợp:
cho củ đã trưởng thành
- cho trường hợp ép củ trổ bông khác với chu kì thông thường ( 6-8 tuần
CHUẨN BỊ

 -chọn chậu: đối với củ trung bình thì chỉ cần chậu có đường kính15 - 20cm, phải có lổ thoát nước.
 -chọn đất trồng: độ pH thích hợp là 6.0 đến 6.5, đất giàu chất hữu cơ sẽ giúp tăng trưởng tốt nhất, đất pha cát hoặc pha đất sét cũng được nhưng cần thoát nước tốt. 
KHÔNG pha trộn vỏ thông vào đất trồng  link (Never use fresh manure or pine bark as a part of the medium)
 -chọn vị trí trồng: nhiều nắng, nhưng nắng sáng thì tốt nhất, nên có chút ít bóng râm nếu trồng chỗ nhận nắng chiều. Trồng chỗ thiếu nắng cây vẫn sống nhưng khả năng cho bông giảm hoặc không ra bông mỗi năm.
 -phân bón:
        DÙNG phân tan chậm / slow- release fertiliser 5-10-10 hoặc 6-12-12 
bón chia làm 3 đợt:
đợt 1 vào đầu mùa Xuân, đợt 2 lúc vòi bông cao khoảng 15 - 20cm, đợt 3 khi vừa dứt bông
        và tốt nhất là dùng phân dạng lỏng/ liquid fertiliser  (link)
       KHÔNG dùng phân xương /bone, phân chưa hoai mục
BẮT ĐẦU
*nếu bắt đầu từ củ mới đào lên hoặc mua củ giống chưa trồng vào đất
     -tách bỏ lớp vỏ khô, rể hư...cố gắng không làm xây xát củ > để chổ khô ráo mát mẻ, không khí lưu thông ít nhất là vài ngày ... mục đích giúp cho vết cắt khô lại nhằm tránh bị thúi rể hoặc thúi củ lan huệ.
*bảo quản nơi khô mát có thể để nhiều ngày mới trồng lại và không nhất thiết phải để tủ lạnh 
*nếu là củ khô (củ tồn trử) thì nên đễ củ trên nước 1 ngày cho rể hút nước trước khi trồng xuống đất,chỉ dùng nước bình thường không có pha thêm chất dinh dưởng.
Mẹo:
-chọn cái ly nhỏ hơn củ một tí, miệng ly sẽ là kệ nâng đở phần củ, dùng cái ly trong suốt để dể kiểm soát mực nước sao cho lượng nước chỉ ngập phần rể mà không ngập đế củ
-cũng có thể dùng hộp takeway > soi lổ bên thành hộp > xiên 2 cây tre loại dùng xiên thịt BBQ để giúp giử đế của củ lan huệ nằm trên mức nước, chỉ phần rể tiếp xúc với nước.

Nếu lở tay khi đào phập vào củ, thậm chí làm mất cả đế củ,
 thì cũng có thể trồng lại, 
nhưng thời gian để chổ mát & chỗ khô ráo dài hơn để đảm bảo chỗ bị trầy phạm thật sự khô, 
xem như thật lành vết thương rồi mới đặt trên đất ẩm chỗ mát có ti tí ánh sáng buổi sáng > thật sự trồng xuống đất khi thấy ló rể.
Củ Lan Huệ dể bị thúi nếu vết trầy xướt chưa khô mà bị tiếp xúc với môi trường ẩm nước.
Mẹo: dùng mật ong để phết lên chỗ bị trầy xướt (mật ong giúp chống vi khuẩn) link

 *nếu bắt đầu từ củ tồn trử từ tủ lạnh
  để củ lan huệ lên nước ấm trong vài giờ (link) (dùng cái ly để dể kiểm soát mực nước sao cho lượng nước chỉ ngập phần rể mà không ngập đế củ)
TRỒNG
- không cần trộn phân bón vào trong đất trước khi trồng, nếu cần thiết thì chỉ nên trộn thêm tí xíu phân NPK vào lớp đất phía đáy chậu (cở 1/2 muỗng cà phê) , phải phủ thêm một lớp đất không có pha trộn phân bón lên trên sao cho củ không chạm lớp đất có phân bón
- lấp 2/3 của củ chìm trong đất (phần cổ của củ phải trên mặt đất để tránh cho nước không đọng ở đọt làm thúi củ).
Chậu này có 2 điểm chưa đúng bài bản:
-phần củ trên mặt đất hơi nhiều: phần củ nên trên mặt đất theo tỉ lệ 1/3. Nói chung, không lấp cả củ xuống đất 
-phần cổ của củ cao quánên cắt thấp hơn
    nếu ép cho ra hoa theo ý muốn thì nên cắt tới vạch như trong hình vì phần trên là lá, chúng sẽ khô dần và bong ra, sẽ làm giảm đẹp (khi cây trổ bông thì phải khéo tay khi tỉa, không tỉa cũng không sao, nhưng tỉa sạch thì chậu hoa trông xinh hơn)...không cắt quá sát với củ làm mất đi các mầm bông.
   -nếu trồng để chuẩn bị cho mùa mới thì không cần thiết phải chú ý cắt đến đâu vì chúng sẽ được tỉa tót khi chuẩn bị đón bông mùa mới.
NƯỚC  và VỊ TRÍ
- mấy ngày đầu mới trồng nên để chậu hoa ở nơi có nhiệt độ bình thường (không để nơi lạnh vì đây là cây có nguồn gốc nhiệt đới, mát quá sẽ chậm ra hoa)
- sau vài ngày  thì để chậu hoa nơi có nhiều nắng sáng là tốt nhất, núp tí tí nếu như nhận nắng chiều
- khi hoa nở nên để chậu hoa nơi mát, nơi có bóng râm để hoa lâu tàn
Chỉ tưới 1 lần khi vừa mới trồng xuống. Tránh tưới nước trên cổ của củ. Chỉ tưới nước khi mầm xanh xuất hiện hoặc chỉ tưới khi thấy đất bị khô nhưng chỉ 1 lần / tuần. 
Củ Lan huệ cần độ ẩm để tái tạo rể nhưng dư nước sẽ làm cho thúi củ hoặc bị còi cọc cằn cổi hoặc chỉ phát triển lá link
Mẹo:  rải lớp sỏi trên  dĩa nhựa dùng cho BBQ (cũng có thể tận dụng các vỉ đựng thịt) và đặt chậu hoa lên đó, nước trong dĩa sẽ cung cấp độ ẩm cần thiết cho việc tái tạo rể. 
Chì 3 ngày mới tưới 1 lần khhi mầm lá hoặc mầm hoa xuất hiện với màu xanh lá (cho ngón tay vào sâu  2cm, nếu thấy đất khô thì mới tưới)
Mẹo: cho chậu vào trong thau hay bất kì vật có thể chứa nước với mực nước ngập 1/2 của chậu hoa và khi thấy lớp đất bề mặt đủ ẩm thì đem chậu ra ngoài (khoảng 15 phút)
TRỔ BÔNG
- đối với củ đã cho ngủ đông thì sau 6 đến 8 tuần kể từ ngày trồng xuống đất lại thì sẽ có hoa (tuỳ theo nhiệt độ, củ lan huệ sẽ trổ bông sớm hoặc trể hơn 52 ngày) nhiệt độ thích hợp từ 20 đến 24 độ C
- đối với củ trồng bình thường thì sẽ có hoa theo định kì.
 bón NPK loại tan chậm 5-10-10 hoặc 6-12-12 lúc vòi bông cao khoảng 15 - 20cm (bón đợt 2)
Vòi bông hơi nặng, nếu muốn vòi bông đứng thẳng thì phải cắm cây giử cho cành không cong oằn, nên cắm cây sát vách chậu để tránh chạm vào các củ con đang hình thành.
Để có thêm một đợt hoa thứ nhì thì phải cắt bỏ bông vừa héo sắp tàn, phải cắt bỏ tận đế của bông đó để ngăn không cho đậu trái gây mất sức.
 Khi bông cuối cùng  của vòi bông vừa héo thì cắt bỏ vòi bông đó, cắt cách củ khoảng 5cm. ,  bón NPK loại tan chậm 5-10-10 hoặc 6-12-12  vào thời điểm này (bón đợt 3)
MÙA HÈ - GIAI ĐOẠN NẠP NĂNG LƯỢNG

Khoảng 2-3 tuần sau khi bông cuối cùng tàn mà không thấy đợt bông thứ nhì xuất hiện thì đem chậu bông đặt xuống đất
(không cần thay chậu hoặc lấy củ ra khỏi chậu để trồng xuống đất)
Chọn vị trí nhiều nắng, thiếu nắng lá không đủ dình dưỡng cần thiết để nuôi củ. 

Tưới nước và bón phân bình thường y như các cây trồng khác. (slow-release fertiliser 5-10-10 hoặc 6-12-12)
Cũng có thể tưới thêm seaweed mỗi tuần 1 lần để nuôi lá nhưng không được lạm dụng (link) và chỉ nên dùng dưới 1/2 liều lượng chỉ dẫn của nhà sản suất.


MÙA ĐÔNG - GIAI ĐOẠN NGỦ ĐÔNG
Cuối mùa Hè, khi lá bắt đầu vàng *héo - thời kì 'ngủ đông' sắp bắt đầu.
-nếu ở vùng có băng giá, phải đem chậu cây vào nhà (cắt bỏ lá khô, lá vàng, giử lại lá xanh), KHÔNG TƯỚI NƯỚC trong giai đoạn này.
-nếu muốn ép trổ hoa theo ý muốn thì giủ sạch đất bám trong rể, tránh làm tổn thương rể, cắt bỏ lá, treo chút ngược lá xuống đất và đặt nơi khô ráo thoáng trong 1 tuần, bảo quản ở tủ lạnh (gói giấy báo và để trong ngăn đựng rau), nếu là chỗ có nhiệt độ lạnh khoảng 10 -15 độ C thì khỏi để tủ lạnh.
Tóm lại: Lan Huệ có thể nghỉ dưởng sức/ngủ đông theo 2 kiểu:
- hoặc để yên chậu hoa nơi không cần có ánh sáng, miễn sao có nhiệt độ khoảng 12 độ sau khi đã cắt bỏ lá vàng, lá héo. KHÔNG TƯỚI NƯỚC trong khoảng 6 - 8 tuần.
- hoặc giủ sạch đất và bảo quản trong tủ lạnh / nơi tối có nhiệt độ khoảng 12 độ C.
MÙA XUÂN - GIAI ĐOẠN RA HOA
Vừa dứt mùa Đông, bón NPK loại tan chậm 5-10-10 hoặc 6-12-12 (bón đợt 1)
- thay đất cho cây trồng trong chậu - chỉ lấy bớt 1 lớp đất mỏng khoảng 1cm và thay đất mới vào (không cần lấy cây ra khỏi chậu) > tưới nước >> đem chậu cây ra ngoài sân. Lan Huệ rất ghét sự xáo trộn gốc/ rể (link)
TỚI ĐÂY LÀ trở lại PHẦN ĐẦU của CHU KÌ CHĂM SÓC 
- trồng cho nở hoa đúng ngày dự định thì phải bắt đầu trồng xuống đất từ 6 đến 8 tuần
 NHỮNG NGUYÊN NHÂN LÀM KHÔNG CÓ BÔNG link
- đào củ Lan Huệ lên quá sớm trước khi lá vàng, lá chết.
- thiếu nắng trong giai đoạn cây cần nạp năng lượng (làm cho cây mất đi sức sống, mất năng lượng dự trử)
- thừa đất, thừa phân bón, phân bón quá nhiều nitrogen, thừa nước > sẽ kích thích ra lá làm hạn chế việc ra vòi hoa
Vùng tui cư ngụ, mỗi năm vào tháng 10 , là thấy hoa Lan Huệ nở.
Lan Huệ nở đồng loạt thật rực rở dọc theo hàng rào mặt tiền của nhiều sân nhà.
Thường chỉ thấy mấy màu này.
 Không biết sân sau của mấy nhà đó có loại nào khác không?? Tò mò quá...
Và do hoa nở đồng loạt và chỉ thấy có mấy màu nên Lan Huệ có vẻ 'không được ưu đãi' lắm so với một vài loại hoa khác.
...Lan Huệ sân nhà tui cũng tự sinh tự lớn, việc chăm sóc cũng vô chừng,
 vì dù có bỏ bê thì đúng hẹn Lan Huệ lại trổ bông...
... cái dể tính, cái dể thích nghi... dể làm cho người trồng xao lãng sự chăm sóc...
... Kể từ khi biết đến thế giới Internet... thì tui mới được biết về chủng loại, cách trồng, cách chăm sóc cũng như cách lai giống cho hoa Lan Huệ
... bài này chỉ ghi lại kinh nghiệm từ những bài tui mới đọc, có rất nhiều kinh nghiệm trồng, tui sẽ ghi lại để dành xem
...
Trang dalatrose có rất nhiều bài chỉ dẫn cách trồng rất chi tiết (link). Chị Tuý Sơn Viên có rất nhiều giống Lan Huệ lạ mắt, độc đáo và mơn mởn xinh tươi khoe sắc màu (link).
...Tóm lại quý vị ấy có rất giàu kinh nghiệm trồng Lan Huệ, ai thích Lan Huệ sẽ mê mắt và mê tài trồng của quý vị ấy.
Định sao chép kinh nghiệm ấy vào đây nhưng thấy lưu lại link để dành xem thì tốt sách nhất (mình có thể ghé xem và bạn blog cũng có thể xem trực tiếp các link ấy)
...
Hic.. bài này dài quá, gõ lia liạ chả bố cục sắp xếp gì... hic..
Các kiểu bông Lan Huệ. Xem các loại có bông cánh kép ở link này  Xem loại có bông to ở link này   và link này Xem loại bông lạ, hiếm ở link này và link này  và  link này
(Có thể mua online ...quảng cáo không công... hì hì..... hix... chỉ giao dịch trong các tiểu bang ở mỹ ngoại trừ tiểu bang Hawaii.) 


xem bài khác
bài mới nhất 02/10/2014:Hình hoa Lan Huệ lai Đây là lứa hoa lai đầu tay của tui, đã viết về chuyện này trong các bài: 

LAN HUỆ- Lai giống và gieo hạt(1)

Chủ Nhật, 4 tháng 12, 2011

Bệnh của Passion fruit

VÀI TRIỆU CHỨNG BỆNH CỦA DÂY PASSION FRUIT link
Chỉ có bông không trái': có thể do vài nguyên nhân sau đây:
1/ Thừa phân bón
- do bón quá nhiều phân nên dây passion fruit lá xanh tốt nhưng hoa lười biếng mà rụng không chịu đậu trái >>>  chỉ bón phân 2 lần trong năm: - lần đầu vào đầu mùa Xuân sau khi cắt tỉa cành và lần cuối vào mùa Thu khi dứt trái.
- do trồng cạnh hố phân xanh hoặc nơi có nguồn phân hữu cơ, bộ rể hút được nhiều thực phẩm vượt quá nhu cầu >>> hoa trở nên lười biếng.
2/ Thiếu ong:  do cấu tạo của hoa có nhuỵ đực đóng thấp, ngắn và úp xuống nên cần có ong hút mật giúp thụ phấn.
bông vừa nở, nhuỵ cái còn túm lại 
* trồng hoa Oải hương / Lavender gần giàn passion fruit sẽ thu hút nhiều ong. 
Nhưng nếu thấy nước mũi tuôn tuôn, mắt mờ... ách xì xằng, mũi ngứa ...
... thì đừng trồng hoa Oải hương, mùi hoa này gây dị ứng ớn luôn... 
(tuỳ cơ địa mỗi người, có người không bị dị ứng mùi hoa này)

 nếu không có ong thì phải 'làm mai dong' 
*giúp thụ phấn bằng cách ngắt 1 trong 5 cánh nhuỵ đực phết nhẹ lên 3 chia của nhuỵ cái. Tốt nhất là thụ phấn chéo (không dùng phấn của chính hoa đó mà dùng phấn của hoa này phết lên nhuỵ cái của hoa kia, và nên tiến hành vào giữa buổi sáng.
(tui dùng cái nhíp tỉa chân mày để kẹp nhuỵ đực, có người dùng cọ...chờ đi mua cái cọ hơi lâu, cái nhíp có sẵn ... hì.. hì... ). 

bông nở hoàn toàn với nhuỵ cái xoè ra và nhuỵ đực viền đầy phấn
Nhớ chỉ 'làm mai dong' cho bông có nhuỵ cái xoè ra  và chọn nhuỵ đực đã bung phấn. Vào nhũng ngày trời se lạnh nhuỵ đực bung phấn và xoè nhuỵ cái rất trể. Có khi nhuỵ cái đã xoè ra nhưng nhuỵ đực vẫn còn cuộn tròn do đó có thể tạm dùng nhuỵ đực của bông nở ngày hôm trước.
Có lá mà không có bông
Có thể do không cắt tỉa vào mỗi đầu mùa Xuân hoặc cắt tỉa quá ít (nhánh cũ sẽ không ra bông hoặc không kết trái)

Có trái nhỏ, vỏ dầy, lớp cùi bao quanh hột mỏng
Do thiếu nước >>>trong những tháng mùa nóng cần tưới nước mỗi ngày trên diện tích 2m vuông (không cần tưới ướt đẫm, chỉ cần ẩm)
Bông bị kiến bò bám
Phải diệt kiến để tránh thiệt hại năng suất. Phun xịt với Pyrethrum
Lá có màu vàng không xanh
Do thiếu sắt và ni tơ trong đất >>> bón phân gà hoai mục và phân Blood & Bone
Do thời tiết lạnh của mùa Đông
Do điều kiện gió hoặc do độ ẩm ướt
Lá bị quăn và vàng dần
Do bị một loại rệp hút chất dinh dưỡng >>>  phun xịt lá với Pyrethrum (link)
Dây nhánh của gốc ghép. Trong 3 tháng đầu sau khi trồng, chú ý để cắt bỏ mầm nhánh mọc dưới mầm ghép để năng lượng nuôi thân ghép không bị giảm gây ảnh hưởng đến năng suất
(các dây nhánh của gốc ghép có thể mọc lên từ rể, đôi khi nó có thể mọc ở vị trí cách xa gốc hơn mét)
-phải dùng kéo bén cắt bỏ các dây mọc bên dưới mầm ghép không được xé hoặc tét. 
-đối với dây mọc từ rể thì không được kéo hoặc nhổ chúng vì điều này tạo điều kiện tốt cho chúng mọc nhiều thêm ra từ những vết đứt trên rể...>>>phải dùng kéo để cắt.

* Nellie Kelly dùng Passiflora caerulea làm làm gốc ghép (Passiflora caerulea có lá mõng, bông màu xanh, trái  hình bầu dục màu cam có điểm chấm đỏ, vỏ mềm nhưng lớp cơm bọc quanh hột mỏng, trái có thể ăn được nhưng không ngon)

 Grafter Black thì dùng mầm của giống Passiflora edulis 
 Grafter Panama Gold thì dùng mầm của giốngPassiflora edulis-panama gold
Grafter Panama Red thì dùng mầm của giống Passiflora edulis-panama red
TÁM CHUYỆN VỚI BẠN BLOG
Đang hi vọng trong sự tuyệt vọng về dây Panama Gold Passion fruit...(ở đây)
Đang bó tay thấm thía câu " MẤT BÒ MỚI LO LÀM CHUỒNG"...
Tóm lại là đang buồn... 
'Bạn blog' khen giàn Chanh dây.... khoái chí mà vẫn còn chưa vui.
'Bạn blog' nhắn: "Em đgan chờ xem chanh dây màu tím của chị đây!".
Nó đây nè bạn. Hình mới chụp ngày 29/11/11. 
'Ban bờ lốc ơi', cái cây chanh dây màu tím ... phải gọi cho đúng là Grafter Panama Red Passion fruit bạn a... tui ẩu nên kêu là màu tím vì trái cũng có tim tím na ná với giàn cũ màu tím.
Tui lại ẩu nữa rồi, làm gì có dây Chanh dây màu tím, chỉ vì nó có trái màu tím đen ...
nên tui kêu như vậy.đó bạn a...
Trái của hai loại đó là đây.
 Trái nhỏ là trái gieo bằng hạt của loại  Nellie Kelly Grafted Black Passionfruit. 
Trái bị móp nhăn nheo là do nó rụng xuống hơi lâu mà chủ nhân không thấy.
Hai trái lớn là loại Nellie Kelly’s Grafted Panama Red 

Cái dây Passion fruit hẩm hiu.
Nó được mua về trong niềm vui khi nhìn cái giàn Grafter Black passion fruit xanh xanh đầy trái.
Nó được mua về trong sự tham lam muốn có thêm giống trái mới lớn hơn.
Nhưng khi trồng xuống thì sự tranh chấp chỗ trồng (chưa tranh chấp tài sản... hì .. hì..)
....đã làm cho nó long đong 1 năm....
Một năm qua thật nhanh, dây Panama Red passion fruit ốm yếu teo tóp dài ra trong sự khắc khoải chờ đợi được định cư...nhưng người có thẩm quyền thì vẫn khư khư quan điểm phải trồng chỗ của mình muốn trồng... ông bà chủ không ai nhượng ai.
Bà chủ xót xa nhìn cái chậu đường kính 10cm phô cái đám rể đan kín, cái dây ốm tong dài 2m, lá rụng chỉ còn thấy sự sống ở chót ngọn ...
Đến khi bà Cô khoe và cho trái để đáp tình cho cây giống thì dây Panama Red mới được trồng xuống (2 dây mua cùng một ngày).
... xin làm cái giàn cao lên khỏi hàng rào cho dược thoáng...
nhưng rồi cái giàn lại thấp hơn hàng rào 20cm...
 ... càm ràm... xin được nâng lên cao...
- "tui không muốn dây bò qua nhà hàng xóm"
- " giàn cao hơn hàng rào thì dể thấy dây bò lang thang mà kéo về, giàn cao mới thấy rõ dây bò tới đâu, còn thấp hơn hàng rào thi khi dây phủ giàn thì đâu có thấy nó bò đi đâu, lúc đó cũng rất khó cho việc tỉa tót.. hén sửa lại cho cao dùm hen...."
... và dây Panama Red nhưng số phận không Red đã được an cư... nhưng không lạc nghiệp... 
 vì bị núp dưới bóng cây và không được chụp hình vì giàn thấp hơn hàng rào và lá trùm kín nên quá tối không thấy trái.
Mấy trái chụp hôm 28/1/11 là thấy rõ do nằm ở rìa giàn... 
... so hình mới thấy màu sắc của trái xanh cũng khác
Grafter Black ((hình bên phải) chấm trắng nhỏ rứt trên nền da xanh non nhạt.
 và Grafter Panama Red (hình bên trái) có điểm chấm trắng rõ rệt trên nền da xanh đậm

Lục lọi kho hình thì chỉ thấy dây panama red ké né bên cạnh Su Su. Ham trái Su Su nên ép Panama Red phải bò về hướng bị che bởi bóng cây.
Ai nói cây cỏ không có số phận???
Đến 1/6/11 trái bắt đầu ửng dấu hiệu chín
Và cho tới ngày này 30/11/11 một số trái vẫn chưa chịu rụng
Thường thì trái chín sẽ tự rụng và chỉ trái tự rụng thì mới ngon. Tại sao trái không rụng????

Anh Xã mà ghé vô đọc loạt bài này chắc là đỏ mặt vì cười. 
Và chắc cũng sẽ tức cười cái tài dựng chuyện của tui... hì.. hì... 
Ai da.. nếu giận vì mượn làm nhân vật thì... ai da... không biết hồi kết ra sao ha... ai da..

Tui tính rồi... ngày nào già cóp không còn ra sân trồng trọt thì tui sẽ nằm để gõ tiểu thuyết . Ngày đó còn hơi bị xa nhưng tui rao trước ... gọi là 'wảng káo tầm xa' ...Xin bạn blog rán theo dõi... hì... hì... bảo đảm tiểu thuyết lâm li tào lao khác xa tiểu thuyết của Quỳnh Giao...
Nhưng bây giờ thì chỉ gõ về trồng trọt và liền kế đây sẽ là bài CÁCH TRỒNG PASSION FRUIT
Xem thêm:

Thứ Sáu, 25 tháng 11, 2011

Passion fruit

Chỉ là mở đầu chuyện trồng Passion fruit.
PASSION FRUIT
Miền Nam gọi là CHANH DÂY.
 Bạn người Đà Lạt thì nói vùng tui thì kêu là trái MÁT MÁT,
  còn vùng khác thì gọi là LẠC TIÊN.
Nghe 'bạn bông' tám về giàn Passion fruit mát rượi, trái xanh xanh treo lũng lẵng như bóng đèn ..
pha nước uống mát miệng mát người .. nấu làm si rô để dành pha uống mùa nóng...
và rất dễ trồng...
...'đây' uốn lưỡi thuyết phục anh xã... thuyết ỉ ôi làm dùm cái giàn...
'mua trâu vẻ bóng' nên mấy ai cảm thấy cái mê mắt của giàn Passion fruit... cái giàn không tự nguyện  thiếu happy nên nhỏ xíu và chấp vá trông thiệt nảo lòng.
...dù vậy dây Passion fruit vẫn tự tin vượt vượt vươn cao.
Tới chừng nghe bạn hỏi:
- có ngắt đọt cho nó chưa.... 
-lúc dây cao khoảng hơn m thì có ngắt đọt để có nhiều nhánh mới?
-Ủa, đâu có biết...
- bây giờ ngắt cũng không sao.
Thấy có nụ bông nên 'đây' nhát tay, chỉ cắt mấy ngọn chưa ra nụ, nhờ vậy cái giàn nhỏ xíu mới đủ chỗ. .... Bông nở đầy giàn... nhìn mê mắt... và nhờ đó cái giàn "tự giác" phát triển rộng ra.
Nhưng ... ai da... sao mà.... bông nở rồi bông tàn, bông rụng...
Anh xã cười he.. he.. "chừng nào mới thấy bóng đèn hả em"... he.. he.. "trồng để coi bông"... he..he..
Hỏi vê tình hình dây passion fruit của bạn... bạn nói : " mới có nụ nhỏ vì anh xã ngắt đọt lần 2 nên bây giờ cái giàn 6m-8m kín mít không đủ chỗ cho nhánh bò thêm ... phải cắt bỏ bớt.... còn hồi trồng giàn cũ thì bông tự thụ phấn ra trái ì xèo".
Bạn khuyên 'làm mai' thử coi có đậu trái không.
...thế là sáng nào cũng rị mọ ngắt lấy nhuỵ đực phết lên nhuỵ cái...
...Ngước cổ lên để thụ phấn cho hoa tuy có mỏi cổ nhưng vui vì bông hết rụng.
...he .. he.. "bà mai mát tay"... he.. he.. kệ anh xã trêu chọc... đây cứ tỉ mẫn làm mai vì thiếu bà mai bông rụng đầy đất.
Nhóm 'Bạn bông' nghe vậy cũng cười quá chừng.
Dây của bạn nở ra bông nào đậu bông nấy... đâu cần mai dong. Bạn bày ra mua phân cá đóng chai ở siêu thị Woolworths về pha với nước tưới theo hướng dẫn trên chai.
(may còn cái chai cũ để xem lại cái tên)
Phân cá - Fish Emulsion Fertiliser... thuốc bổ.... dây Passion fruit bây giờ trái quá chừng
.... mùa trái chín, ngắm giàn mê mắt với bóng đèn xanh tím ... vợ chồng khoái chí mỗi khi khách khen cái giàn Passion fruit thơ mộng, sáng sáng ngồi uống cà phê ngắm hoa ngắm ong...
...ngồi núp nắng dưới giàn passion fruit, lượm trái rụng... vạt phần chỏm của trái...là xơi... là cảm thấy vị ngọt lựng thơm lừng.
...khách khen giàn trái mê mắt... trái ngọt và thơm lựng... nói sẽ bắt chước trồng.. 
...anh xã khoái chí mặt thật đẹp giai (hừ...hừ.. nhớ cái mặt hồi làm giàn thiệt là xấu)
Và niềm vui chỉ đến có 3 mùa trái... lá rụng hàng loại.. trái teo tóp ... rồi khô nhánh... nhổ lên thì cái gốc mục nát dấu hiệu của thúi gốc.
PHÁ BỎ GIÀN CŨ, LÀM GIÀN MỚI, TRỒNG GOLD PANAMA PASSION FRUIT
tháng 9 -2010
(Bạn xúi trồng thử trái màu vàng, trái lớn hơn trái tím mùa trước tuy rằng không thơm bằng trái vỏ tím nhưng tưởng tượng trái vàng xen lẫn trái xanh chắc là đẹp.)
Lần này anh xã ra tay trồng... ôi... sao lại trồng ngay gốc cũ... và 'nhà độc tài' đã quyết thì dây Panama Passion fruit phải đành chịu ....và bà chủ thì hồi hộp không biết số phận của nó ra sao.
-...he... he..." bà thấy chưa, trồng lại y chỗ... 'có chết thằng tây' nào không"...he.. he... 
-"nhìn cái dây mập mạp nhánh nhóc um sùm, bông nở liên tiếp
... he..he.. không phải làm mai dong mà trái ì xèo bà thấy chưa..."
.....................hôm 04/5/11trái vừa có dạng chín, trái mơn mởn
-"... bà cứ tưởng là bà đúng... bây giờ bà thấy chưa... đâu cần dời chỗ trồng!!!!"
-... Ừ THẤY! nhưng SAO MÀ TRÁI MỚI VỪA ỬNG VÀNG VÀNG LÀ RỤNG...
VÀ TRÁI CÒN NHỎ XÍU CŨNG VÀNG VÀ RỤNG...
cái viễn cảnh nhìn đám trái  vàng mơ vàng xậm chen lẫn đám trái xanh chỉ là tưởng tượng
... bà thấy chưa, ai nói nhìn trái vàng treo trên cây, loại này hễ trái chín là rụng liền...
LÁ VÀNG RỤNG như trả lời anh xã thế tui... LÁ XANH queo quắt không lớn nỗi.
LÁ VÀNG LÁ XANH THI NHAU RỤNG VỚI TRÁI.
đến 07/11/11 
ngày cũ mơn mởn    ....hic...hic...  ...ngày mới tàn tạ
và hôm nay 24/11/11, passion fruit bị cắt trụi lũi.... 
...và bà chủ của nó đang nuôi niềm hi vọng...
.... ngày nào cũng tìm kiếm cái mầm hi vọng trên cái gốc passion fruit vẫn còn xanh xanh....
HI VỌNG...HI VỌNG...HI VỌNG...
và ngày nào cũng rán lùng sục trên Net để tìm cách cứu vãn ....
... bây giờ mới thấm lời của người xưa: " MẤT BÒ MỚI LO LÀM CHUỒNG"

Chuyện passion fruit dài lắm... hì hì... sẽ gõ về cách trồng và những bệnh của passion fruit. (câu bài)



Thứ Năm, 17 tháng 11, 2011

Không chỉ là phấn hoa

KHÔNG CHỈ LÀ PHẤN HOA GÂY DỊ ỨNG
Không mấy dễ chịu khi mũi sì sịt ... ách xì xằng... mắt mờ... vào mùa hoa.
Nhiều năm nay cứ đổ thừa phấn hoa bay trong gió... 
..đổ thừa chung chung cho họ nhà hoa...
Năm này mới thấy ro rỏ rằng nước mũi tuôn tuôn khi trực tiếp với mùi mà mũi bị dị ứng
Mấy bữa trước ghé nhà người quen, hoa nhiều quá chừng.
...chỉ ngồi gần khóm hoa trâm ổi và hoa hồng dại khoảng 15 phút là mũi tui kêu khổ... nước mũi tuôn tuôn.... đổ thừa mùi hoa trâm ổi 
về nhà đốn trụi lũi bụi trâm ổi...
... nhưng sao Trâm ổi đốn rồi, Daisy không còn mà 2 ngày nay mũi lại tuôn xì xịt....
Hôm nay, dậy sớm, trời mưa, ngồi computer lùng bệnh trên cây Passion fruit...
... ai da...
.... ai da.. mũi tuôn tuôn...trong nhà có mùi gì làm khó mũi tui..
..ngó lại sau lưng.. bình hoa hồng dại.. 
nhớ lại hôm đó, nước mũi cũng tuôn tuôn khi vào xe... 
...vậy mà không nghi ngờ gì mấy nhánh hoa hồng chôm chỉa để trong xe.
... bưng bình bông ra sân... mũi không khịt khịt, mắt không bị mờ bị ngứa..
Mùi hoa hồng dại gây dị ứng mũi của tui... báo hại bụi trâm ổi bị xoá sổ vì ngờ oan.
Đúng là phấn hoa gây dị ứng khi tiếp xúc gần (gõ hơi mạnh dạn hơn lúc gõ bài này (link) .
Khi bị dị ứng mũi thì có lẽ nên khoanh vùng hoa nào gần mũi nhất để loại trừ...
... và có lẽ nên cắt thử bông đó để trong nhà vài hôm, nếu thấy mắt mờ & mũi chảy thì mới đốn bỏ....
cho không uổng công tưới công chăm cho đến ngày ra hoa.
(nhớ kỉ lại thì thấy bụi trâm ổi không làm mũi tui khó chịu, vậy mà bị đốn vì nghi oan)
VÀI NGUYÊN NHÂN GÂY DỊ ỨNG sổ mũi
Và khi có hiện tượng chảy mũi + mờ và ngứa mắt & chảy nước mắt...ách xì..
...cũng nên nghĩ đến các mùi khác như: mùi nước hoa, mùi shampoo, xà bông tắm, nến khử mùi, các loại khử mùi gắn vào bồn cầu.... mùi gas (nấu bếp)
Cũng cần chú ý khi dùng các sản phẩm mới mua dù đó là nhản hiệu đã từng dùng nhiều năm liền không có gây dị ứng. 
Có lẻ vì muốn đổi mới thương hiệu hoặc tiết kiệm... gì gì đó,
nên sản phẩm không còn giữ đúng công thức cũ...vì vậy mà gây dị ứng với ai mẫn cảm với mùi.



những hiệu này tui đã dùng lâu lắm nhưng hiện nay thì mũi mắt tai đều kêu stop... nhưng anh Xả thì không bị gì cả.


KHI THẤY MẮT BỊ MỜ, NƯỚC MŨI TUÔN kèm theo NHỮNG TRẠNG THÁI 
-  ống tai bị đỏ
- gây đau nhức vùng hốc mắt, có thể có tình trạng mắt như nhìn thấy một điểm di động tựa như sợi tóc, con ruồi muỗi đang bay, nếu nặng thì mội khi cúi đầu xuống mắt bị đau buốt như muốn rớt con mắt ra
- gây đau đầu, rất đau khi phải cúi đầu xuống, rất khó khăn khi nằm xuống và ngồi dậy
CÓ LẼ NÊN NGHĨ ĐẾN DẦU GỘI ĐẦU / shampoo, conditioner  LÀ MỘT TRONG NHỮNG NGUYÊN NHÂN
Thử không dùng loại dầu đang xài, thử gội đầu theo kiểu cúi đầu xuống sao cho mắt, tai không bị dính nước.
- nếu không phát hiện sớm để ngưng dùng shampoo, conditioner, 
cứ tiếp tục dùng hoặc không hạn chế nước vào mắt, mũi, tai thì có thể đi đến tình trạng: 
-đơ cúng cổ, có cảm giác đau buốt khi xoay cổ
-tay như liệt với động tác giơ lên (không cài được móc áo, không cầm lược chải đầu), đau đớn ở khớp vai, khuỷu tay và cườm tay thì ít bị ảnh hưởng.
-chân vẫn đi lại được nhưng rất khó khăn và đau đớn mỗi khi ngồi xuống và đứng lên, ảnh hưởng ở đầu gối rỏ rệt nhất và nặng nhất (biểu hiện bắt đầu là có dấu hiệu đau đau, hơi không bình thường mỗi khi ngồi xuống đứng lên, khi cảm giác đau nhiều hơn khi đi và đứng lên ngồi xuống thì có thêm cảm giác đau ở cột sống)
-đổ mồ hôi như tắm về đêm ở cổ và đầu.
Đi bác sĩ dù có cho uống kháng sinh thì sau khi dứt liều kháng sinh thì tình trạng vẫn như cũ.
Chấm dứt dùng hoặc thay đổi dầu shampoo, condition nếu bệnh giảm dần khi không dùng đến kháng sinh thì có lẽ nên tả rõ với bác sĩ thì mới mong có khám trị đúng.
CẢM CÚM CŨNG CÓ HIỆN TƯỢNG CHẢY MŨI, CHẢY NƯỚC MẮT NHƯNG KÈM THEO SỐT NHẸ, NẾU VIÊM HỌNG THÌ KÈM THEO SỐT CAO HƠN
thường thì sau 1 đến 2 ngày bị nhuốm lạnh nếu không kịp thời giữ ấm mà để cho cổ và tay chân bị lạnh tiếp tục thì nước  mũi trong suốt sẽ chảy ra, nước miếng sẽ đặc gây cảm giác phải "tằng hắng" hoặc "ách xì" và sốt nhẹ ... nếu không uống Panadol và không giữ ấm, sốt cao thêm và cỗ họng bỏng rát ... nếu không giữ ấm cổ thì sẽ dể bị ho, và có thể bị khàn tiếng và tắt tiếng.
nếu ho, rát cổ họng thì chắc chắn là không phải do phấn hoa...
.. hì.. hì..
 XIN Đừng đổ riết cho phấn hoa.
may là anh xã không bị dị ứng mũi ... nếu không thì tui đây sẽ bị cấm trồng bông 
...ôi nghĩ đến cái ngày ra sân không có một bông hoa...
...ôi buồn lắm... cảm thấy như mình sắp chết vì cảm giác không còn làm được gì...
...mong quý anh xã hiểu được rằng "cuộc sống cần có một niềm vui và trồng cây không phải là bị cây bông mê hoặc... mà chính nhờ việc chăm sóc cây trồng đã giúp choán bớt nhũng khoảng hắc ám trong cuộc sống và trò chuyện với cây trồng cũng mua vui giúp quên đi những khoảng chao đảo lo âu mệt mõi...."

Thứ Hai, 7 tháng 11, 2011

Cách diệt trừ con Nhớt - Slug

Hổm nay nhóm 'bạn bông' xúm nhau ca cẩm :
" gieo đậu bắp bị con gì ăn trụi lủi....
nụ lan Dendrobium ... nụ bông Nhật Quỳnh..
 cây non, lá non.. nụ hoa và luôn cả rể cây  .. đều bị ăn...
 rắc thuốc trừ Ốc mới hay thủ phạm là Sên.
Nhiều người còn gọi con Sên là con Nhớt, con Bà Chằn.

Thật là quạo khi thấy con Sên...  bên cây bông vừa ló nụ, làm hô biến nụ bông chờ đợi bấy lâu....  cũng may là kịp thấy chứ không thôi cái nụ còn sót lại sẽ hô biến luôn...
...và cũng thật ghê khi thấy chúng bám trên mấy lá rau, lá cải... dù ngắt bỏ mấy lá đó trước khi rửa rau...nhưng khi ăn rau sống cũng thấy không mạnh miệng.
- nói mua thuốc diệt ốc sên ....
- 'bạn bông' nói  rằng thuốc giết Ốc đem rắc  nơi khu vực trồng rau đậu thấy không an tâm chút nào....đang loay hoay tìm cách trị không dùng hoá chất...
... nên thật bất ngờ với kinh nghiệm
 TRỪ CON NHỚT KHÔNG DÙNG HOÁ CHẤT...  link
chép vào đây để xem chung và thử thực hành
... để coi vật liệu nào hiệu nghiệm nhất. trong việc trừ con Nhớt.
VẬT LIỆU
-bả cà phê - giấm - bia -  - nước nho/ grape juice - men /yeast - giấy báo - vỏ trứng - vỏ chuối -vỏ cam - vỏ bưởi - vỏ dưa - vỏ khoai tây - tóc
chỉ cần dùng 1 trong các loại nêu trên tuỳ theo chọn cách thực hiện
PHUN XỊT
- với cà phê:
    + pha lại bả cà phê vừa dùng xong để phun vào mặt dưới của lá, thân cây và mặt đất xung quanh 
    + dùng bả cà phê rắc trên đất xung quanh cây trồng.
- với giấm:
     + pha 1 chén giấm với 1/2 chén nước phun lên chỗ con nhớt (tránh phun lên cây, lá)
BẨY 
*Cách này làm cho con Nhớt bị chết đuối vì mê ăn
Con nhớt ưa thích mùi bia, grape juice, men do đó cần chọn nơi thường thấy con nhớt để đặt các bẩy, chúng đánh hơi bò vào và chết đuối.. hì ..hì.. ai nói chỉ người mới ghiền Beer, côn trùng còn thích huống chi ai.
-Với Beer hoặc Grape juice: đổ vào bẩy vào mỗi chiều tối, mỗi sáng kiểm tra...mỗi ngày mỗi thay mồi mới thì mới có hiệu lực.
    Có thể cắt các chai nhựa hoặc các dĩa dùng cho party để làm 'vại chứa beer'..cho nhà Sên / Nhớt
    Dìm 'vại' chứa vào trong đất sao cho miệng của 'vại' chứa ngang với mặt đất nơi những cây trồng mà  con Nhớt ưa đeo bám.... như nấm, cần tây, khoai tây, bông, rau, cải sa lách, đậu (Mushrooms, celery, potatoes, flowers (pansies), leafy vegetables (like lettuce), green beans)
- Với men Yeast: pha theo công thức sau:


cách 1:
1 muỗng canh bột + 1/2 muỗng cà phê men Yeast + 1/2 muỗng cà phê đường> pha với 1 chén nước ấm
cách 2:
1 muỗng canh bột Yeast + 1/2 muỗng cà phê đường pha với 1 chén/cup nước ấm.
Cũng đổ vào bẩy mỗi chiều tối.


*cách này rào cản không cho con nhớt đến gần 
-bóp nhỏ vỏ trứng rải vòng quanh cây  trồng có nguy cơ bị con Nhớt viếng thăm
-có thể thay vỏ trứng bằng tóc hoặc cát  
vì vỏ trứng, tóc, cát gây nhám nên con nhớt ngại bò ngang qua.
*cách này dụ con Nhớt tập trung vào một chỗ  cho dể tóm cổ
mỗi tối để mồi, mỗi sáng thu gom để diệt thì sẽ giảm dần quân số Sên Nhớt.
- Với báo cũ:
ngâm một xấp báo cho ướt đẩm, đặt vào nơi nghi có nhiều con Nhớt vào mỗi chiều tối, báo ẩm là địa chỉ cư trú ưa thích của con Nhớt.... mỗi sáng lật mặt dưới tờ báo để kiểm tra & diệt chúng.
- Với vỏ trái cây như Bưởi, Cam, Dưa hấu, vỏ Chuối, vỏ khoai tây.. cũng thu hút nhà Sên dữ lắm
(nếu ngại diệt chúng thì dùng muối rắc lên, hoặc chế nước sôi, hoặc pha giấm -1 giấm hoà với 1/2 nước)
Thời tiết mát mẻ bọn Sên Nhớt mở party lễ hội....
... đó là thời điểm để bẩy hoặc cung cấp Beer cho chúng.
Con Nhớt đi kiếm ăn vào đêm. 
Có thể tìm thấy chúng vào sáng sớm hoặc chiều tối vào những ngày mát trời.
Ban ngày chúng tìm nơi trú ẩn... 
..môi trường ẩm ướt (dưới đá, dưới đáy chậu) là địa chỉ thường trú của con Nhớt... 
dùng sấp báo cũ nhúng cho ướt tạo môi trường ẩm là cách dụ con nhớt gom về cho dể bắt.

Xem thêm cách khác:
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...