202. CANH CHUA BẮP CHUỐI VÀ

Hồi đó, lúc còn ở VN thì quê tôi không ai nấu canh chua với bắp chuối(1*) GIÀ (*2)/ DÀ hay lấy lá chuối già/ dà để nấu canh chua hay gói bánh tét, vì nói nó đắng nghét.

(!* BẮP CHUỐI, đó là tên gọi cái hoa của cây chuối.)

(2*CHUỐI VÀ là tên một loại chuối, Người miền Tây phát âm không phân biệt được phụ âm đầu D, GI, V. Từ nhỏ cho đến nay tôi nghe kêu chuối già rồi nói theo mà không hề chú ý cách viết sao là đúng. Và cũng chẳng thắc mắc DÀ hay Già. Hôm tết có nghe 1 người nói tự điển ghi tên của chuối này là CHUỐI VÀ.)

 Nhưng sang xứ này, chợ ít bán bắp chuối, mà nếu có thì giá rất mắc. Cho nên thấy bắp chuối cứ muốn nấu canh chua. Nhờ vậy mới biết bắp chuối và ăn được chứ không đắng nghét.

Lần đầu tiên nấu bắp chuối và ngai bị đắng nên khi xắt bắp chuối liền ngâm trong nước có vắt chanh và xả vài bận cho nhả mủ chuối.

Nhưng vài lần sau, chỉ dùng nước bình thường chứ không vắt chanh vô nước. Và chờ nước sôi mới xắt bắp chuối để cho bắp chuối không bị xẩm màu.

Ở đây, không hiểu sao các bẹ của cái bắp chuối mềm chứ không dai nên cắt bắp chuối xuống là xắt không lột bỏ bẹ nào.

Bạn đừng ngại bắp chuối già/dà/ và nhen.

Ở đây, bắp chuối thuộc hàng hiếm nên có khi gặp cái bắp chuối tí teo cũng đem vô nấu canh chua.

Canh chua bắp chuối nêm với ra ngò om, ngò gai hay với lá quế thì mùi thơm ngon lắm.

Nhà tôi chỉ thích ăn canh chua bắp chuối nấu với tôm hoặc nấu với tôm và mực. 

201. HOA QUỲNH HƯƠNG

 Không hiểu sao mà tôi thích gọi hoa Dạ Quỳnh là Quỳnh Hương.

Nhiều lúc ngắm bông nở trong đêm bỗng thấy nó đơn lẻ cho dù như đêm nay bụi Quỳnh nở nhiều bông lắm, Có phải vì mọi người đang say giấc chẳng ai thức giấc để ngắm bông, chẳng ai còn nhớ khi nào là mùa hoa Quỳnh. Cơm áo gạo tiền đã lấn át thú vui tao nhã của người xưa - thú uống trà chờ hoa nở.

Hương hoa Quỳnh thơm thoang thoảng nhưng khó mà quên. Như đêm nay, mưa ... mưa đủ làm cho người ngại ra sân ngắm bông nở ... nhưng vì nhớ mùi thơm của hoa Quỳnh, để mới rờ rờ sáng, trong cái lạnh của mùa Thu, dưới những giọt mưa như nhỏ rứt,  có người lọ mọ đi ngắm hoa. Hoa đã sắp tàn nhưng hương hoa vẫn còn thoang thoảng.

Bụi Quỳnh Hương năm nay nhiều bông quá. Có phải nhờ cắt tỉa bỏ các lá bị ốc ăn nên nó đãi người chăm sóc?

Mà dường như bụi Quỳnh ra bông liên tục từ trước Tết đến nay tuy rằng chỉ 1 vài bông chứ không nhiều như đợt này.

Cái trái của bông Quỳnh Hương khi chín màu đẹp ghê. Đây là lần đầu tiên tôi thấy trái của nó.

Bụi Quỳnh này chẳng hề được tưới bao giờ. Hoa Quỳnh Hương dễ tính lắm, ẻm tự lo thân và âm thầm nở trong đêm vắng. Hoa chỉ khoe vẻ đẹp trong đêm tối.

200. SEN CỦA NĂM 2024

Bây giờ đang mùa Thu. Mùa Thu ở đây bắt đầu từ 1 tháng 3 đến hết tháng 5.

Đã vào Thu được nửa tháng vậy mà thời tiết vẫn còn xen kẻ nhiều ngày nóng nhuw như nung. Có phải vì vậy mà tới nay Sen vẫn còn bông?

Màu sắc và kiểu dáng của Sen hồng mỗi ngày mỗi khác.

Ngày đầu tiên mới nở màu hồng rất ngọt và cánh hoa um úp (kiểu e lệ như cô gái mới lớn)

Sang ngày thứ nhì, màu vàng đã chiếm phần lớn cánh hoa, sắc hồng cũng nhạt dần và cánh hoa có vẻ dài ra.

Năm nay chiết trồng rất nhiều chậu sen, thử bón thêm muối Epsom... Mới giữa tháng 9, các lá sen đã xanh mơn mởn,  nhìn mê mắt...

VẬY MÀ chỉ 15 ngày sau... lúc mới có lá đứng* đầu tiên thì lá xanh đậm hơn nhưng không một mầm lá nào mọc thêm... rồi các lá vàng dần như thể mùa Thu đang đến dù chỉ mới vừa bước sang tháng 10 tức là đang còn mùa Xuân.  

(lá đứng: tức là lá vươn khỏi mặt nước, cọng lá cứng và thẳng đứng; lá nằm: là lá nằm là đà trên mặt nước, cọng lá mềm oặt)

Suốt tháng 10 các chậu sen y như đang ở mùa Đông ( chỉ có nước chứ chẳng còn tí dấu hiệu nào là sen còn sống.

Tát bỏ bớt nước, châm nước mới và bón tí xíu Dynamic Lifter.

Qua tới tháng 11, mầm lá sen nhỏ xíu ló dạng, rồi lá nằm lá đứng bắt đầu mọc như thể mới vừa bước sang mùa Xuân.

Đến cuối tháng 1 lá sen đứng làm cho chậu sen xanh miết. Thường là khi thấy lá sen đứng bắt đầu bung xòe là búp sen bắt đầu nhú sát cạnh chiếc lá đứng ấy. Nhưng đã bao đợt lá sen đứng bung xòe, tìm kiếm mỏi mắt vẫn không thấy búp nụ nào.

Cứ tưởng mùa sen 2024 sẽ không có bông Sen để ngắm, nhưng cuối cùng kết quả ngoài mong đợi _ rất nhiều bông dù chỉ mọc trong cái chậu nhỏ xíu.

GHI NHẬN:

-Có lẽ Epsom salt không phù hợp với sen hoặc liều dùng chưa thích hợp nên sen bị rụi. May là chưa chết.

Hỏi lý do vì sao lại bón Epsom salt cho sen? -Vì nghe thầy giáo cũ nói sen của thầy trồng rất tốt lá xanh um & nhiều bông là do bón thêm muối vì sen thích hợp với nước lợ.

Vì vậy thử bón muối Epsom. Đúng là mới bón muối Epsom có vài ngày thì thấy lá to và xanh.

199. CÓ TÌNH YÊU NHƯ THẾ.

 [Chùm chữ viết lại một chuyện tình đẹp đọc ở Google

-Kính tặng dịch giả Mai Trà để thay lời cám ơn, .

-Thân ái tặng những người xưa chưa quên được những người xưa.]

CÓ TÌNH YÊU NHƯ THẾ

-Lời của nhân vật Jack nói với Jim người mà cụ nhờ giúp -

"Hai chúng tôi yêu nhau

"Mẹ cô ấy chê tôi nghèo hèn

nên chia rẽ chúng tôi

"Tôi đau lòng rời nơi ấy ra đi từ dạo đó.

"Nhiều năm sau ngày vợ tôi qua đời

các con tôi trưởng thành và có gia đình riêng

tôi trở lại chốn xưa

người xưa cũng sớm mất chồng.

"Tôi không muốn quấy rầy cuộc sống bình yên của người cũ

nên lặng lẽ sống nơi đây.

"Cũng từ đó

tôi nhờ cậu mua cà phê hộ tôi với tờ tiền gấp thành hình tam giác

Và trái tim tôi lâng lâng nỗi niềm khó tả

khi cậu mang về cho tôi tờ tiền thối cũng gấp kiểu của tôi

"Tôi sống bấy lâu trong niềm hạnh phúc:

'chúng tôi không quên ước định năm xưa

tờ tiền hình tam giác đưa đi và tờ tiền hình tam giác thối lại

đã cho chúng tôi biết chúng tôi vẫn bình yên.'

"Chỉ có thế.

Chúng tôi không cần gặp mặt, không làm xáo trộn đời nhau

chỉ mong biết ai kia còn hiện hữu và bình an."

-Lời của tui

Thế gian này có bao tình yêu như thế?

Và nếu cụ Jacke còn hiểu rằng Elina của cụ đã qua đời

trước đó nửa năm

nhưng vẫn ký thác cà phê và tiền thối hình tam giác cho Jim - người mua hộ cà phê mỗi ngày cho cụ Jacke

trao cà phê và tiền thối như đã từng làm khi còn sống

để người xưa an lòng nghĩ mình vẫn bình an

thì không biết trái tim cụ sẽ thổn thức ra sao trong phút lâm chung?

Có những tình yêu như thế

- cả hai đều cùng cảnh goá

nhưng họ không tìm đến nhau

- tình yêu cháy bỏng năm nào trong tim họ vẫn tồn tại nhưng đã là dòng chảy dịu êm.

- nỗi khao khát của họ là biết rằng người xưa còn đó, còn bình an mạnh khoẻ để an lòng.

- nỗi niềm của họ là không muốn người xưa biết rằng mình không còn nữa _ không còn trên cõi đời này nữa.

Đó là tình yêu đích thực

- yêu đâu phải là phải kề cận

- yêu đâu phải là nhắc nhớ làm sống dậy tình xưa bằng mọi cách/ mọi giá.

PS: Tác giả Mai Trà ơi, tôi thích câu chuyện này lắm nên viết lại theo cách tôi hiểu để dành xem và để mơ ước.

198. HOA 'TÌNH YÊU TRONG SƯƠNG MÙ'

 Hoa Tình yêu trong sương mù / Love in a mist. 

Có tên gọi khác là Miss Jekyll

Cũng có tên gọi thật ấn tượng Ác quỷ trong bụi rậm/ Evil in the bush

Hạt giống có thể được gieo bất cứ lúc nào từ mùa Thu (từ tháng 3) đến mùa Xuân (hết tháng 9).

Từ tháng 4 đến tháng 8, chúng có thể được gieo trực tiếp vào đất vườn.

Cây cao khoảng 45cm, phát triển tốt nhất dưới ánh nắng đầy đủ trên đất màu mỡ, thoát nước tốt.

Chọn hạt giống để gieo: Gieo hạt màu đen đậm, nhỏ hơn hạt mè, có góc nhọn. Hạt giống sẽ nảy mầm trong vòng 28 ngày trong hầu hết các điều kiện.(thời gian để hạt nảy mầm rất chậm -khoảng 4-6 tuần)

Đặc biệt lưu ý: gieo sâu khoảng 4cm = ⅛inc ở nơi muốn cây phát triển, vì cây hoa Tình yêu trong sương mù có rễ cái dài nên không tiện cho việc bứng đi trồng lại vào nơi khác.

Tuy nhiên, nếu gieo hạt vào thời điểm khác, thì cần bắt đầu gieo hạt có mái che.

Nơi tôi ở thì thời kỳ ra hoa bình thường của chúng là từ tháng 9 với hoa kéo dài khoảng 8 tuần.

Khi hoa mới vừa bung cánh thì hoa có màu trắng ngà với chót nhọn của cánh màu xanh nhạt.

Những ngày kế tiếp hoa xanh đậm dần và bầu nhụy đã phình to thành trái.

Thu hái trái khi thấy ngả màu vàng, khi vẫn còn nhìn thấy các sọc

Treo ngược vỏ hạt ở nơi khô ráo, tối, thoáng mát

 không chờ  khô vì trái khô sẽ có dấu như có con gì khoét rất nhỏ và hạt sẽ rơi mất tiêu. (đó là do tôi quan sát trái của cây tôi trồng, không biết có phải do sâu hay côn trùng gì hay đó là hiện tượng tự nhiên của giống hoa này.)

Sẽ bổ sung hình trái lúc có thể thu hái sau vì hiện nay chưa có trái già.

Nếu không thu hái trái thì mùa sau vào khoảng tháng 9 là thấy cây con mọc lên.

---

Hoa không đổi màu khi để khô.

197. TRỒNG SEN - GHI NHẬN MỚI

 Chỉ là ghi nhận về việc trồng sen lại.

Thông thường cứ sau 2 năm thì phải trồng lại thì sen mới tốt.

MỚI THỬ_ Trồng lại sen màu hồng DÙ sen chỉ mới trồng 1 năm. 

18/8/2023, thời điểm này là cuối mùa Đông. Chỉ còn 2 tuần nữa là bước vào mùa Xuân. Sen đã thức giấc _ lá sen đã ló lên khỏi mặt nước (bạn thấy mực nước thấp vì mùa Đông không châm thêm nước, nước cạn không sao cả)

GHI NHẬN;

1/ Lấy sen ra khỏi chậu rất dễ _Khỏi cần úp chậu sen, không tốn sức, chỉ cần nâng nhè nhẹ, kéo từ từ là có thể bê giề sen lên khỏi mặt nước, sau đó 1 tay lòn phía dưới giề sen giủp nâng lên và nhấc ra khỏi chậu.

2/ Củ sen trắng đẹp, các củ và mầm sen không bị thối.

Đây là củ sen bị thâm do để lâu không trồng lại.

3/ Sen phát triển thật nhanh_ trồng 18/8/2023 đến 23/9/2023 đã có 3 lá mọc đứng _ những lá này hứa hẹn sẽ có bông.

Ghi thêm về cách trồng 

i/ Khi trồng lại chỉ rửa sạch bùn, cắt bỏ những rể sen bị thối, giử lại tất cả các củ sen (vì thấy các củ sen đều tốt nên giữ y)

ii/ Dùng đất trong sân vườn _ không ngâm đất trước. Đổ đất cao khoảng 10cm. 

Đặt sen lên, Phủ 1 lớp đất thật mỏng lên vj trí sẽ dằn gạch. Dùng gạch dằn lên cho sen cố định và không bị nổi. Phủ đất che kín  củ sen (lớp đất này khoảng 0.5cm)

Ba ngày đầu, châm nước cao hơn mặt đất khoảng 10cm. Sau đó châm nước lên 2/3 chậu. Khi sen có nhiều lá thì châm nước cao gần sát miệng chậu.

196. TRỒNG SEN SỚM

 Lâu nay cứ theo cách hiểu khi thấy chồi sen / lá sen xuất hiện là chiết sen trồng lại hay cho bạn bè. Thường là tháng 9 thì mới thấy chồi sen. Và thường thì tháng 9 là chiết sen hay trồng sen lại.

Năm nay, chuyển chậu sen đi chỗ khác để chỗ trồng cây khế nên sen trắng bị trồng lại vào tháng lạnh nhất của mùa Đông _tháng 7 (mùa đông ở đây từ 01 tháng 6 đến 31 tháng 8).

Khoảng tháng đó, mặt chậu chỉ có bèo che kín, và mực nước chỉ cao hơn mặt đất trong chậu khoảng 1cm _tức là còn rất ít nước, vì chậu sen này đã 7-8 năm chưa được trồng lại.

Vì không được trồng lại nên chậu cao 450cm mà phần đất đã cao lên sát miệng chậu_ do lượng củ sen tăng (củ sen sống và củ sen chết0 và có thêm đất mỗi năm.

hình chụp sau khi úp chậu sen lại 

(phía trên của hình là đáy chậu, phía tiếp xúc với đất là mặt trên của chậu sen)

Nhờ úp chậu sen sớm nên mới biết thêm _ tháng 7 nhìn phía trên mặt chậu sen thì chỉ biết là sen đang ngủ Đông vì chỉ có lá khô mục rửa chứ không thấy gì khác, chỉ trong lúc lọc bỏ các củ sen chết thì mới biết các mầm lá sen đã bắt đầu phát triển (tháng 7 là giữa mùa Đông, tuy là thời điểm sen ngủ mùa Đông nhưng mầm lá sen đã rục rịch mọc)

Sau khi rửa sạch bùn và bóc bỏ lớp vỏ cứng bao quanh mới thấy lá sen đã thức rất sớm.

Chậu này chứa tạm chờ mua thêm chậu.

Ngày 27/7/2023 đem 2 nhánh phía trên trồng ra chậu mới. Lúc đó chỉ có 4 lá. Đất trồng là đất trong sân vườn. Tình trạng đất khô chứ không ngâm cho mềm nhảo. Trồng sen vào rồi mới châm nước vào.

Đến 18/9/2023 đã được 10 lá.

Ngày 21/9/2023, sau 2 ngày châm nước đầy thì số lá tăng thấy ham, tuy rằng màu lá kém xanh.

Cho đến ngày 21/9/2023, chỉ châm thêm nước cho sen chứ không để phân bón.

Tóm lại, 

-dường như  có thể trồng lại sen ở thời điểm sen còn ngủ, chứ không phải chờ lá nhô lên mới trồng lại hay chiết như trước đây đã hiểu.

-trồng sen không cần phải làm hồ sen hay mua chậu to. Chỉ cần chậu 65l hoặc nhỏ hơn. Trồng chậu vừa phải thì khi trồng lại không tốn nhiều công sức.

Còn nhiều chuyện để kể về trồng sen mùa mới. Tôi sẽ kể ở những bài kế nhen bạn.

Chúc bạn thêm một ngày vui trồng sen.

Bạn muốn tìm đọc những bài cũ hơn viết về sen hay bất kỳ những gì tôi đã viết thì bạn nhìn bên phải của trang  _ cột LƯU TRỮ BLOG _Dời xuống khoảng giữa cột này thì bạn sẽ thấy mục CHỦ ĐỀ. Trong mục này bạn sẽ thấy những các bài tôi đã viết được xếp theo chủ đề.

195. VÌ SAO TRÁI DÂU TÂY MÉO MÓ? Trái nhỏ...

 Năm nay, đợt bông đầu tiên đều đậu trái dù không thấy bóng 1 con ong nào NHƯNG các trái đều méo mó biến dạng.

Đợt này trồng bằng Potting Mix Premium (loại có sẳn phân bón tan chậm trong 3 tháng).

Và tưới nước đầy đủ nên có 2 nghi vấn gây ra nguyên nhân trái biến dạng:

- có thể do độ Ph trong đất không phù hợp.

- hoặc do sự thụ phấn chưa đạt yêu cầu bởi không có ong đến hút mật hoa nên phấn hoa không trải khắp noãn của trái.

Đợt bông kế tiếp đã GIÚP THỤ PHẤN bằng cách lấy cọ quét lên nhụy hoa rồi kéo ngang kéo dọc lên trên phần trái , KẾT QUẢ trái Dâu Tây suôn sẻ.

Như vậy, có lẽ sự biến dạng của trái Dâu Tây trong mùa này có liên quan đến việc thụ phấn kém.

VÌ SAO LÁ DÂU TÂY NGẮN và TRÁI NHỎ.

Hai chậu Dâu Tây trồng cùng ngày, cùng loại đất, cùng trồng trong chậu, cùng tưới nước 1 lượt. Nhưng để 2 chỗ khác nhau.

_ Chậu để ở chỗ nhận ít nắng thì lá không xanh, cuống lá không dài, chỉ ra 1 đợt bông, cuống của trái cũng ngắn.

_Chậu để ở chỗ nhận nắng suốt ngày thì lá dầy& xanh, cuống lá dài, cuống của trái cũng dài. Bụi Dâu phát triển nhanh.

Cùng trồng vào chậu 1 lượt nhưng chia làm 2 nhóm:

_nhóm trồng bằng đất có pha sẳn phân chậm tan (có giá trị trong 3 tháng) thì trái đã ăn được.

_nhóm trồng bằng đất trong sân vườn & phân gà thì phát triển chậm, cọng lá ngắn, nay mới ra bông và rất ít bông.

Như vậy cho thấy Dâu Tây đòi hỏi lượng phân bón cao, nhận nhiều nắng mới nảy buội to và cho nhiều trái.

194. MÙA SEN NGỦ

 Vài ghi nhận:

Củ sen có khuynh hướng mọc vòng sát thành chậu, gần như không có củ sen ở giữa chậu sen. Đó là lý do nên chọn chậu tròn, để ngó sen được mọc dài một cách thoải mái (không bị vướng góc )

- Không bón phân vào mùa Thu và mùa Đông vì lúc đó sen gần như không hoạt động _người ta gọi đó là thời điểm sen ngủ đông.

Mùa Thu ở đây bắt đầu từ 01 tháng 3 và chấm dứt vào 31 tháng 5.

Bắt đầu vào tháng cuối của mùa Thu là lá sen đã bắt đầu vàng.

Đến giữa tháng 5 là lá sen đã khô. Đó là thời điểm sen thật sự ngưng hoạt động _thời kỳ ngủ đông.

- Thời điểm sen ngủ, lá sen tàn rụi, rễ sen chết (bị đen/ thối). một số củ sen già cỗi màu sắc đậm hoặc đen và thường là đã chết.

- Ngó sen luôn vươn lên trên, củ sen già/củ ngưng phát triển luôn nằm ở đáy chậu. Vì vậy, muốn sen được tốt thì nên trồng lại sau 2 năm. 

(đây là chậu sen 65l (ngang=650cm, cao=450cm)trồng từ 2015 đến thời điểm này mới trồng lại. Vì vậy sen và đất đã lên gần tới miệng chậu. Phải múc bớt đất ra mởi có thể xê dịch chậu và úp ngược chậu lại)

trong hình này, đáy của chậu sen ở trên, phần trên của chậu sen ở sát mặt đất.

VÌ:

      + càng lâu năm chưa trồng lại củ sen trồi dần lên, nếu trồng trong chậu thì diện tích sen chiếm gần hết chậu nên khoảng chứa nước ít lại, củ sen bị củ sen hoại tử chèn ép khó phát triển. đó là lý do làm sen ít bông hoặc còi cọc.)

      + càng lâu năm chưa trồng lại, lượng phân bón tồn đọng có thể gây hại cho củ sen _ làm củ sen bị thâm đen, ngó sen bị hoại tử/thối)

Đây là chậu sen trồng mùa vừa rồi. Củ sen chưa bị chết và màu sắc sáng đẹp.

      + nhiều năm không trồng lại sẽ tốn công rất nhiều _

i/ ÚP NGƯỢC CHẬU SEN sẽ giúp lấy sen ra khỏi chậu dễ dàng hơn. Nhưng nếu lâu năm thì lượng đất và củ sen sẽ làm cho chậu sen rất nặng, sức yếu rất khó lật úp chậu 

ii/ CHỌN CỦ SEN TỐT rất tốn thời gian vì các củ sen còn sống và củ sen chết mọc xen lẫn nhau.

193. Ý TƯỞNG ĐAN NÓN BERET.

 Chỉ là hình gợi ý một kiểu nón beret.

11-12 tuổi

1

2

10-11 tuổi

3

4

Bề trái

may giáp mối

5

6

7

8