231. TRỒNG BÔNG SÚNG _ĐIỀU CẦN BIẾT

Đây là bông súng, 

CÓ NƠI gọi là hoa súng _ tôi sẽ dùng cách gọi của quê tôi BÔNG SÚNG để tìm lại kỷ niệm cũ.

Hôm nay tôi chép vào đây những gì tôi ghi cho người đang chuẩn bị trồng bông súng*./ hoa súng mà tôi vừa làm quen. Và cũng là thực hiện lời hứa với bạn blog hôm trước 

• 222. BÔNG SÚNG_SỨC SỐNG MÃNH LIỆT

Những điều ghi có được này là những ghi nhận qua việc trồng bông súng trong mấy năm qua.

[*miệt tôi ở dùng chữ bông đứng trước tên các loại bông. Ví dụ; bông sen, bông súng, bông hồng,...]

TRỒNG BÔNG SÚNG - NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT.

1/ Đọc kỹ nhản  trước khi mua: để biết loại bông súng ấy thuộc loại nào để chọn loại thích hợp với điều kiện trồng của mình, đúng với sở thích của mình.

- loại nở trong đêm hay nở ban ngày hoặc chỉ nở vào mùa hè hay nở quanh năm.

- loại không thích hợp với thời tiết lạnh (cây nhiệt đới hay cây cận nhiệt đới hay ôn đới )

- loại cần chậu lớn hay nhỏ, cần trồng cạn hay sâu. (để biết mà chọn chậu trồng cho phù hợp) 

Tốt nhất là mua cây giống ở các vườn ương cây gần khu vực đang ở vì người bán đã chọn các loại phù hợp với thổ nhưỡng hay thời tiết ở nơi đó.

Còn nếu xin của ai thì hãy hỏi người cho về độ sâu cần có của cây bông súng đó.

2/ Đất trồng và phân bón:

- Nên

a/ chọn đất trong sân vườn vì đất này khi gặp nước sẽ chuyển thành lớp bùn mịn - đó là thứ mà cây bông súng cần.

Nếu không có đất trong sân vườn thì dùng Potting Mix loại tốt.

b/ dùng phân gia súc như: phân bò, phân cừu. 

- Tránh

- Tránh dùng potting mix vì potting mix nhẹ và rất chậm phân hủy thành bùn mịn.

- Tránh dùng phân gia cầm như: phân gà... vì phân gà chưa thật sự hoai mục rất nóng có thể làm tổn thương rể và dường như chậm thấy tác dụng hơn là với phân bò.

- Bón phân vào đầu mùa sinh trưởng hàng năm tức là khi cây bông súng bắt đầu mọc lại sau thời kỳ 'ngủ đông' để cây phát triển và ra hoa tốt.

3/ Chậu trồng: ở đây tôi chỉ trồng cây bông súng trong chậu nên chỉ ghi nhận về bông súng trồng trong chậu. Tôi trồng trong các xô đựng nước 30cm đường kính rồi xếp xen kẻ với các chậu khác xếp dài theo lối đi, khi có bông thì nhìn cảnh quan rất vui mắt.

Tốt nhất nên trồng bông súng trong chậu 20-30cm rồi đặt chậu ấy vào trong chậu to hơn.

Tôi đã trồng cây bông súng theo kiểu này_ trồng trong chậu nhỏ, xấu xí, rồi đặt chậu ấy vào chậu lớn hơn/ chậu đẹp. Và thường là tôi chỉ trồng trong chậu có đường kính 20-25c, rồi đặt vào chậu không thoát nước lớn hơn nó và có độ sâu sâu hơn chậu đang trồng cây bông súng.

Nếu dùng chậu thoát nước thì phải lót 1 vài tờ báo vào đáy chậu để đất không rỉ ra ngoài chậu chứa nó.

4/ Trồng:

Giữ thân & rễ hoa súng ở giữa chậu đã để đất trong sân vườn vào khoảng 3/4 của chậu (không dùng potting mix)

Đặt củ của cây hoa súng nằm hơi chếch ngọn /lên sao cho phần ngọn phải cao hơn mặt đất trong chậu

Phủ lớp đất có trộn sỏi hay đất sét dầy khoảng 2-3cm lên trên nhưng không ngập ngọn của cây bông súng.

5/ Tưới:

Đối với cây mới trồng thì tưới nhẹ nhàng cho không xáo trộn/ trôi lớp đất phủ. 

Chờ cho đất lắng xuống thì nhẹ nhàng đặt chậu vào thùng chứa đã có nước đủ để khi có chậu bông súng thì mực nước ở trên mặt chậu ít nhất là 30cm ( nếu là loại cây bông súng thích hợp với độ sâu 30cm, nói chung phải đọc kỹ xem cây bống súng thuộc loại trồng sâu hay cạn)

6/ Vị trí đặt chậu bông súng:

 phải là nơi nhận nắng ít nhất 6 tiếng đồng hồ mỗi ngày. Nắng làm cho cây bông súng cứng cáp, ra hoa nhiều.

7/ Bón phân: Dynamic Lifter hoặc Blood and Bones, NPK loại tan chậm.

Cây bông súng rất "háo ăn" nên rất cần phân bón để nó có đủ chất dinh dưỡng mà ra bông.

- Đối với cây trồng hoặc cây mới trồng lại: 

Vài ngày sau khi trồng, rải 1 muỗng cafe Dynamic Lifter hoặc Blood & Bones. Sau 2 tuần thì bón:

Cứ mỗi 2 tuần thì bón 1 muỗng cafe NPK và 1 muỗng cafe Dynamic Lifter hay phân chuồng hoai múc

Sau 1 tháng 30 ngày thì chỉ rải NPK với chỉ số N thấp K cao sau mỗi 2 tuần. Mỗi lần rải 1 muỗng cafe.

Luôn giữ mục nước sao cho chậu bông súng luôn ở độ sâu tối thiểu là 30cm.

- Đối với cây vừa 'thức dậy'_tức là cây vừa mọc lại lá sau 3 tháng trụi lá bởi mùa Đông/ mùa cây ngủ:

Chờ khi cây bông súng mọc được 3 lá thì bón Dynamic Lifter trong 2 tuần đầu > mỗi tuần sau đó thì bón Dynamic Lifter hay Blood & Bones + NPK loại có chỉ số K cao >> khi thấy lá phát triển nhiều và tốt thì ngưng bón Dynamic Lifter, chỉ bón NPK.

- Đến mùa Thu và mùa Đông là ngưng bón phân. Đó là mùa cây ngủ. Cây bông súng sẽ gần như trụi lá, dù vậy nó vẫn không chết, nó chỉ ngủ và sẽ thức dậy khi sắp sang mùa Xuân.

8/ Lưu ý:

Bông súng không thích hợp trồng nơi có vòi phun nước, nơi mặt nước bị xáo trộn. Bông súng cần mặt nước phẳng lặng.

- Dấu hiệu biết cây bông đang cần bón phân: lá bỗng nhỏ lại, ít bông dù đang là mùa hè (mùa ra bông). Hãy bón 1 muỗng cafe NPK chậm tan, loại có N cao và P thấp. Tôi rắc đều vòng quanh chậu.

- Dấu hiệu biết cây thừa đạm: cọng lá cứng và mọc cao dài vươn thẳng lên nhưng không có bông. Hãy stop bón Dynamic Lifter hoặc Blood & Bones, chỉ bón NPK loại có chỉ số N cao, P thấp.

Mong rằng ghi chép này có chút cần thiết cho quý bạn chưa từng trồng bông súng.

Tôi sẽ ghi tiếp những gì tôi biết về việc trồng bông súng.

====

Hôm nay thứ 4 ngày 24 tháng 4 năm 2024_ có sự trùng hợp các con số  4 và 24.

228. MUA CÂY BÔNG SÚNG

 Viết tiếp chuyện của tôi _ Người già, thích được mua những món quen thuộc tỉ như con nít khoái được mua kẹo bánh.

***

Ngày nọ, chồng nói "hôm nay tui đi Bunnings mua sỏi và gạch về lót bên hiên nhà cho bà đi khỏi bị té". Thế là 'đứa trẻ tóc bạc' lại kèo nài xin được đi theo... nhưng lần này không có hứa là 'chỉ ngắm, không mua'.

Ông chồng biết tỏng điểm đến của vợ ở Bunnings là khu vực bán hoa kiểng.

- "lại mua bông súng, Nhà đã có nhiều ..." _ chồng nhắc nhở khi thấy vợ bê 2 chậu bông súng trên tay.

-- " rẻ lắm anh ơi", mấy năm trước Thầy Cô mua 1 chậu $25

- "như vầy biết trồng có sống không mà mua"

-- "vẫn sống" _ tôi tự tin trả lời vì đã thấy sức sống của cây bông súng màu vàng. (tôi đã có ghi trong bài 222.   BÔNG SÚNG_SỨC SỐNG MÃNH LIỆT

- "ừ, mà rẻ thiệt, bán $5-kiểu như cho không, chỉ sợ trồng không sống"

-- " phải biết anh không càm ràm là hồi nảy em rinh luôn chậu còn lại bông màu hồng đậm"

Trên đường về tôi cứ tiếc hoài.... phải chi... phải chi... thiệt đúng là con nít thấy kẹo bánh là mê tít thò lò, bao nhiêu cũng vẫn thấy còn ít, còn thiếu.

Về tới nhà mở 2 chậu bông súng ra ngắm nghía trong vui vẻ thì 'niềm vui vẻ bị rớt cái oạch' sau khi đọc nhản bông LIGHT Pink  _đây là loại cây bông súng có kích cỡ to , đòi hỏi chậu trồng lớn và sâu. 

Vậy là phải mua cái chậu to. Vậy là phải phải xin chở đi mua chậu.

Đúng là ham có cây bông mà giá ban đầu là $27.98 tức là 28 đồng mà chỉ mua có 5 đồng... mà quên là tiền mua cái chậu cũng không rẻ.

Vậy là phải chọn chỗ để chậu bông súng ở đâu cho không bị càm ràm rằng cản lối đi... rằng hầm bà lằng lời của người ít khoái đổ công sức vào việc trồng bông.... và chỉ thích trồng mỗi loại 1 cây chứ không thích trồng nhiều cây cùng 1 loại.

Nhưng 'con nít tóc bạc' vẫn trấn an... mai mốt bông nở sẽ có 'tóc bạc đờ mi gạc sông' đi chụp hình và lúc đó thì sẽ nghe giọng ồm ồm khen 'bông súng màu trắng này mới thấy lần đầu... mà ngộ,_nó BLOOM ALL SEASON....'

Tôi đang làm cô gái Hà Lan bán sữa đây... tôi đang mơ mùa xuân tới để thấy 2 cây bông súng lớn nhanh để vào Hạ tôi sẽ được ngắm nhiều bông... để biết nhản ghi BLOOM ALL SEASON là có thật chứ không như đám bông súng đang trồng chỉ có bông vào mùa hạ.

Quý bạn theo dõi tôi nhe, coi niềm vui của tôi có trọn vẹn không nhe, có uổng công tôi chăm sóc không nhe.

222. BÔNG SÚNG_SỨC SỐNG MÃNH LIỆT

 Mới mang tặng người mới quen cây bông súng màu vàng. 

Biết rằng cho người chưa biết trồng bông súng vào khoảng tháng 4 là không nên vì sắp tới mùa bông súng ngủ Đông. Người chưa từng thấy cây bông súng sẽ nãn vì lá sẽ vàng dần và sẽ không còn lá nào trong suốt 3 tháng mùa Đông nhưng cũng phải đem đến vì đã hứa cho, đem tới sớm cho sốt dẻo. 

Vào tháng này ở đây đã mùa Thu. Nhiệt độ mấy bữa nay xuống còn 12 độ. Như bây giờ là 6 giờ sáng vậy mà nhiệt độ ghi là '14 độ C nhưng cảm giác là 10 độ C'/ feels like 10°C.

Nhờ bụi bông súng CÒI mà tôi mới biết bông súng có sức sống mạnh và không đòi hỏi nhiều chăm sóc.

Do lâu lắm- dường như 6 năm có hơn- chưa trồng lại nên phần gốc củ súng đã thâm đen và mềm nhũn nhưng dù gốc đã mũn nhưng các chồi vẫn còn tiếp tục mọc ở phần gần ngọn.

Mũi tên đỏ chỉ nơi mầm súng vừa được bẻ ra để trồng lại. Thấy dấu nhỏ nhưng cây bông súng con đã lớn tương đương với cây ở góc phải của hình.

Do trùm sò nên khi cắt bỏ bớt để trồng lại vẫn cứ tách hết các mầm ra khỏi phần củ gần với phần bị cắt bỏ khi trồng lại.

Những mầm con được thả vô nước như vầy.

Khi trồng những mầm tương đối phát triển thì thấy có một mầm có lá cỡ 3cm và mầm lá mới nhú, hong thấy cái gốc. Hong biết mầm này có từ lúc tách rời củ súng mẹ hay vừa mới gãy từ đâu đó trong đám rọng trong hủ. Vì vậy bỏ lại trong hủ.

Cái cây bông súng không thấy củ vẫn lây lất sống nhờ nước còn sót lại và nước mưa.  

Lúc dọn dẹp thấy cái hủ dơ bẩn & có chút xíu đất mỏng đã khô bề mặt nên mang bỏ thùng rác. Thời may ngó kỷ nên thấy mấy cái lá còn xanh. Khi đó mới nhớ tới cái mầm cây bông súng bé tí.

Rửa sạch để cạnh cái điện thoại mới thấy nó nhỏ ơi là nhỏ mà vẫn ra lá ra lá. Mới hay bông súng có sức sống mãnh liệt.

Đem trồng lại trong hủ yogurt cũ. Miếng gạch dằn lên nhỏ xíu mà vẫn đủ sức ngăn ẻm trôi nổi trong hủ. Ghi như vậy để thấy cây bông súng nhỏ lắm.

Ẻm bị bỏ quên khô nước hoài nên tôi đã để ẻm trong chậu sành. Mưa có khi ngập chậu, tức là ngập hết lá. Dù vậy cây bông súng bé tẹo ấy vẫn phát triển. Ẻm lại tiếp tục bị bỏ quên. Ẻm chỉ sống nhờ nước và chút xíu đất. Vậy mà cũng ráng lớn.

Và bây giờ ẺM đã đi làm dâu xứ lạ. Ngày ẻm rời ngôi nhà này trời mưa như trút nước. Vì đã hứa nên vẫn phải mang tới cho người ta. Tôi chỉ kịp máng cái túi chứa cây bông súng lên hàng rào nhà chủ mới của ẻm rồi đi rước cháu. Lượt trở về, cái túi vẫn còn y_ trời mưa nặng hạt lắm làm sao mà ra lấy (tôi trấn an  ẻm như vậy).

Hôm sau, đi rước cháu, tôi vui mừng _cái túi đã không còn trên cánh cửa rào. Mong rằng cây bông súng hẩm hiu sẽ không còn hẩm hiu như đã sống với tôi.

Tôi sẽ viết tiếp về cách tôi chăm sóc cây bông súng mùa mới 2023-2024.

Chào quý bạn, chúc cuối tuần vui vẻ.

Cập nhật ngày 25/4/2024:

Tôi đã thực hiện lời hứa với quý bạn. Mời quý bạn click vào xem nhe.

• 231. TRỒNG BÔNG SÚNG _ĐIỀU CẦN BIẾT

=====

Cây bông súng này  (Nymphaea ‘Chromatella’)  tôi mua online (ở Wallis Creek Watergarden. Địa chỉ 47 Wallis Creek Lane, Mulbring. Postcode 2323). Đia chỉ này rất uy tín. Hoa Sen và  hoa Súng tôi đều mua ở đây. Xác xuất sống 100%.

Nếu bạn muốn xem cho biết các loại bông súng trồng ở bang New South Wales- Úc được bán ở nơi mà tôi mua online thì bạn click vào đây . (Nếu bạn ngại click vào thì bạn có thể gõ đầy đủ như vầy: 

 http://www.walliscreekwatergarden.com.au/product/nymphaea-chromatella/

Google sẽ giúp bạn thấy link hoa súng của vườn trồng ở Wallis Creek Watergarden.

128. CÂU TRẢ LỜI VỀ TRỒNG HOA SÚNG (tiếp theo)

 Click vào để xem bài cũ:

• 125. CHUYỆN TRỒNG HOA SÚNG.
• 126. CÂU TRẢ LỜI VỀ TRỒNG HOA SÚNG
• 
  
• ------
• Đây là bài tiếp theo bài số 126.
• 
  
  
  
  

6/ Mực nước bao nhiêu là đủ?

Hoa súng nên được trồng ở độ sâu khoảng 45cm,

Có bạn bảo nước cao khoảng 30-40cm là lý tưởng vì mực nước quá cao sẽ ít hoa (tính mức nước kể từ mặt đất của chậu hoa súng )

7/ Chăm sóc hoa súng

- Sau khi trồng 2 hoặc 3 tuần là bón phân.

- Luôn châm thêm nước để giữ mực nước cố định.

- Bón phân từ mùa Xuân đến giữa mùa Thu, cứ 3 tuần bón 1 lần, bằng cách rãi đều lên khắp chậu.

Ngừng bón phân vào 2 tuần cuối Thu và trọn mùa Đông.

8/ Phân bón:

Có thể mua phân bón dùng cho hoa sen. Ở Úc tôi chỉ biết có Flower Power Garden Centre là có bán các phân bón riêng cho một số loại cây & hoa cảnh.

Do đó tùy theo các cửa hàng có bán phân bón để linh hoạt chọn lựa tùy theo các phân NPK. Có thể dùng cách kết hợp 2 loại phân, miễn giúp phát triển và kích ra hoa- không nhất thiết phải đúng tên gọi được biết.

Có thể là kết hợp phân bón hữu cơ với phân bón vô cơ chậm tan dành cho cây ăn trái. Như;

Phân gia cầm tổng hợp/ Dynamic Lifter

một loại phân bón hữu cơ tự nhiên.

-Dùng Dynamic Lifter kết hợp với phân NPK loại chậm tan với chỉ số K cao 

Liều lượng = 1 muỗng cà phê (mỗi loại 1/2 muỗng cafe)

Dưới đây là các loại NPK chậm tan có thể dùng để kết hợp với phân Dynamic Lifter.

1/Fruit and Citrus Food

Phân bón cho cây ăn trái và cây họ có múi như cam quýt.

xem ở mặt sau của bao bì sẽ thấy Analysis ghi rõ từng chỉ số của phân bón.

 2/ Rose food/  phân bón cho hoa hồng

 3/ Rose & Citrus Fertiliser. Con số nằm trong ngoặc đơn là chỉ số của từng loại theo thứ tự N  P  K

                                   

4/ All Purpose Compound Fertiliser

NPK chậm tan dành cho các loại cây trồng.

Có nhiều nhà sản xuất khác nhau và mỗi nhản hiệu có ghi rõ thời gian tan của phân, có thể 3 tháng hoặc 6 tháng. Nhưng người mua cần đọc Analysis để rõ thành phần của từng loại để chọn nhản hiệu có K cao hơn N.

5/ Phân bón Đầu Trâu (Việt Nam)

Công ty sản suất Bình Điền (huyện Bình Chánh, tp Hồ Chí Minh)  có sản suất NPK dưới tên gọi NPK Đầu Trâu dạng viên nén rất thích hợp cho người trồng hoa súng chơi cảnh.*

=====

* Ở VN qua Google thì được biết thj trường phân bón rất phong phú chủng loại so với những loại NPK mà tôi được biết qua vài cửa hàng tôi được đến (tôi ít được đi đây đó, chỉ loanh quanh các tiêm trong bán kính 10km nên ghi nhận của tôi có lẽ cũng nghèo nàn kinh nghiệm).

====

* LƯU Ý; nếu thấy cọng to bông súng to bất thường, cao vổng lên, lá to thì giảm liều lượng hoặc tạm ngưng bón Dynamic Lifter/ Phân dơi. chỉ bón NPK chậm tan với chỉ số K cao hơn.

9/ Chăm sóc: 

-> Đặt ở chỗ có đủ ánh sáng mặt trời cho cây quang hợp và phát triển.

(mùa Đông, nhiệt độ lạnh quá cây sẽ ko có hoa.

 (mùa Hè, khi nhiệt độ cao quá (40 độ C  cây sẽ bị cháy lá gây ra chậm phát triển, cây rất cần nước vào những ngày mùa hè.)

-> Cắt bớt lá vàng, lá quá già để mặt nước thông thoáng, lá mới mọc thêm.

 Cắt bông hoa tàn để cây có sức nuôi bông khác _( cắt hết cọng của hoa tức là cắt xuống gần sát gốc cây- đây là nói lý thuyết chứ thật ra thực tế rất ngại thò tay tới gốc vì ngán nước có phân bón dính vào tay- găng tay nhiều khi không đủ độ dài để giúp tránh tiếp xúc với nước)

-> Vớt rong vì rong sẽ như lớp màng bao bề mặt của đất làm hạn chế phát triển.

rong

(Do bồn sen trước đây nuôi cá nên dù bây giờ hết nuôi cá nhưng rong ngày càng nhiều. Rong này dai và bám như lưới chằng ngang mặt chậu. Nếu không vớt thường xuyên thì sen hay súng đề không vươn lên tốt. Tôi chưa biết cách trị nó, chỉ biết vớt bỏ. Quý bạn có biết xin chỉ dùm nhen. Rất cám ơn)

-> Vớt bỏ bèo. Bèo che kín vừa làm hoa Súng khó phát triển vừa bị cạnh tranh dinh dưỡng.

???Không hiểu từ đâu, mấy năm gần đây loại bèo này xuất hiện trong các chậu sen súng. Không biết có phải  bèo dính từ miệng chim và chim uống nước & rình cá mà có?

====

Mời click xem bài ghi mới nhất về những lần trồng trọt

• 107. Hình CÁCH CỨU CÂY LAN BỊ KHÔ RỄ.
• 106. LỜI HỨA KỂ CHUYỆN CHIẾT CÂY
• 
  
• 104. CÁCH THỬ ĐỘ pH TRONG ĐẤT